Terwijl veel Nederlanders zich opmaken voor een weekje wintersport, waarschuwen het Nationaal Huidfonds, het Oogfonds en de Nederlandse Ski Vereniging dat de zon in de bergen krachtiger kan zijn dan de meeste vakantiegangers denken. De lage temperaturen, frisse lucht en dikke lagen sneeuw geven niet direct het idee dat je huid kan verbranden, maar juist op de piste kan de UV-blootstelling onverwacht hoog zijn.

Dat komt door een combinatie van hoogte, reflectie en weersomstandigheden die voor de meeste mensen niet zichtbaar zijn, maar wel degelijk schade veroorzaken aan huid en ogen. Verse sneeuw kan 80 tot 95 procent van alle UV-straling terugkaatsen, waardoor wintersporters niet alleen van bovenaf, maar vanuit allerlei hoeken worden blootgesteld aan de zonkracht. Daarbij komt dat op grote hoogte de atmosfeer dunner is en minder UV-straling filtert.

Meteorologische gegevens van Weeronline laten zien dat de zonkracht in populaire wintersportgebieden in februari al regelmatig oploopt tot een UV-index van 3 tot 5, vergelijkbaar met een Nederlandse lentedag. Zelfs wanneer de lucht koud is of er wolken over de bergen trekken, blijft UV-straling grotendeels doordringen. Dat verklaart waarom veel wintersporters toch verbranden door de zon, ondanks dat het niet warm aanvoelt.

De onderstaande cijfers laten de gemiddelde zonkracht zien in tien van de meest bezochte skigebieden door Nederlanders:

Skigebied Zonkracht in januari Zonkracht in februari Zonkracht in maart Zonkracht in april

Saalbach Hinterglemm (Oostenrijk) 2 3 5 7

Sölden (Oostenrijk) 2 3 6 8

Gerlos (Oostenrijk) 2 3 5 8

Val-Thorens (Frankrijk) 2 3 6 9

Tignes (Frankrijk) 2 4 6 9

Avoriaz (Frankrijk) 2 3 5 9

Sestrière (Italië) 2 4 6 9

Val Gardena (Italië) 2 3 5 7

Zermatt (Zwitserland) 2 4 7 9

Winterberg (Duitsland) 1 2 4 6

Gezondheidsrisico’s voor huid en ogen

De gevolgen van die onderschatting kunnen groot zijn. Huidverbranding komt op wintersport veel voor en herhaaldelijke blootstelling kan op de lange termijn leiden tot vroegtijdige huidveroudering en een verhoogd risico op huidkanker. Maar ook de ogen lopen gevaar: door de sterke reflectie van sneeuw kan de UV-belasting flink oplopen, wat kan resulteren in tijdelijke, maar pijnlijke, ‘sneeuwblindheid’ of zelfs blijvende schade aan de lens bij herhaalde blootstelling.

Volgens het Oogfonds realiseren veel wintersporters zich niet dat de zon op de piste net zo schadelijk kan zijn als op een tropisch strand. “Goede UV-bescherming voor de ogen met een skibril of zonnebril met betrouwbaar UV-filter is absoluut noodzakelijk,” zegt Meta Neeleman, directeur van het Oogfonds.

Hoe bescherm je jezelf op de piste?

Het is daarom belangrijk dat wintersporters goed voorbereid op reis gaan. Het advies luidt: Weren, Kleren, Smeren. Bedek de huid zoveel mogelijk met kleding en draag altijd een skibril of zonnebril met betrouwbare UV-filter. Kies voor een zonnebrandcrème met minimaal SPF 30, smeer al voordat je de piste opgaat en herhaal dit elke twee uur.

“Wie goed voorbereid de bergen ingaat, beschermt zichzelf niet alleen tegen vallen en kou, maar ook tegen de stille kracht van de zon. Door elke ochtend de zonkracht te controleren, ook op vakantie, voorkom je veel schade. Met de Zonkracht-widget op https://www.huidfonds.nl/zonkracht op het startscherm van je mobiele telefoon heb je in één oogopslag helder welke bescherming nodig is,” zegt Marijne Landman van het Huidfonds.

Ook de Nederlandse Ski Vereniging benadrukt het belang van bescherming. “Goed voorbereid de piste af gaan betekent méér dan alleen een helm dragen. Een skibril, zonnebrandcrème en regelmatig smeren horen net zo vanzelfsprekend bij je uitrusting als je ski’s zelf,” zegt Romée van Essen, accountmanager aangesloten organisaties van de Nederlandse Ski Vereniging.